21 فروردین, 1400 توسط admin

روشهای تنبیه کودکان

یکی از مهم ترین اصول تربیتی تنبیه کردن کودک است وقتی که او کار نادرستی انجام می دهد. تنبیه یک شوک جسمی یا روانی است که کودک را متوجه می کند و در مورد عواقب کارش به او هشدار می دهد.

تنبیه به‌‌ویژه در مورد کودکان نوپا باید فوری باشند تا کودک بتواند بین عملی که انجام داده و نتیجه‌ای که حاصل شده ارتباط منطقی برقرار کند.

اما اینکه چگونه کودک را تنبیه کنیم بسیار مهم است.

روشهای مناسب برای تنبیه کردن کودکان

1. بی اعتنایی به کودک

وقتی کودک کار بدی انجام می دهدبی اعتنایی به او در روحیه اش تأثیر بسزایی دارد و این احساس را به او منتقل می کند که گویی، تمام درها به رویش بسته شده و هیچ راهی جز دست کشیدن از کار خلافش ندارد. بی اعتنایی، نباید خیلی طولانی شود و زمینه آشتی را باید فراهم کرد. وگرنه بازتاب های منفی دیگری در پی خواهد داشت.

در این روش، باید علت بی اعتنایی والدین برای کودک مشخص باشد و اگر متوجه عمل اشتباه خود شد و عذر خواست، باید عذر او را پذیرفت و در صورت امکان، به علت درک درستش، هدیه ای به او داد. دقت کنید برای هر امر جزئی نباید از این روش استفاده کرد؛ زیرا این عمل، برای او عادی شده و اثرش را از می دهد.

2. تصحیح رفتار اشتباه

مثلا برای کودکی که روی دیوار نقاشی می کند، این روش می تواند مفید باشد. به این صورت که شما از کودک می خواهید قسمت نقاشی شده را با دستمال تمیز کند و اگر او انجام این کار را بلد نیست به او آموزش دهید و در صورت مقاومت دستانش را بگیرید و او را مجبور به تمیز کردن دیوار کنید.

3. استفاده از پیامد های طبیعی

برای کاستن از رفتار نامطلوب، ‌می توان کودک را با پیامدهای رفتارش مواجه کرد. ‌برای مثال: اگر کودک، سرمیز شام دیر حاضرشود،‌ شام او سرد خواهد شد. و یا اگر کودک، به اجاق گاز دست بزند،‌ پیامد آ‌ن،‌ سوختن دستش می باشد.

در برخی موارد،‌ پیامدها ممکن است که به کودک آسیبی جدی وارد کند و یا اینکه آن عمل،‌ پیامدی به دنبال نداشته باشد؛ مثلا اگر کودک بخواهد شیئی فلزی را داخل پریز برق کند پیامد طبیعی این کار،‌ بسیار خطرناک است.

4. محروم کردن موقتی

وقتی کودک به محدودیت ها توجه نکند باید یک امتیاز را از او بگیرید. به این صورت که شما کودکتان را برای مدتی از فعالیتی محروم کنید؛ مثلا محروم کردن از گردش، بازی، مهمانی رفتن و تماشای تلویزیون. البته این محرومیت باید به گونه ای باشد که کودک شما احساس کند چیز با ارزشی را از دست داده است.

5. فرستادن کودک به اتاق تنهایی

این روش،‌ ازعصبانیت شما جلوگیری می کند و می تواند جایگزین داد کشیدن، ‌بد و بیراه گفتن،‌ تهدید کردن و کتک زدن او باشد. با این اقدام،‌ کودک را دقایقی به اتاقی آرام می فرستید تا در آنجا تنها باشد. دراین مدت او از جمع دیگران خارج شده و برای مدتی نمی تواند بازی و تفریح کند.

اجرای این روش در آغاز ممکن است که با دشواری هایی همراه باشد.بعضی از بچه ها شما را در آغاز با فریادها یا گریه های بلند ناراحت می کنند، ‌بنابر این باید آمادگی کامل داشته باشید.

6. عصبانی شدن

بعضی از کودکان خیلی لجباز هستند به گونه ای که انجام روش های ذکر شده، تاثیری بر آن ها ندارد. در این صورت اگر شما مقداری عصبانی شوید اشکالی ندارد و همین که شما به کودکتان با قاطعیت بگویید: «دیگه دارم از دستت عصبانی می شم!» مقاومتش را در هم می شکنید.

7. عتاب و تهدید

اساس تهدید،‌ بر ترساندن کودک از وقوع امری است که از آن بیم دارد. البته باید توجه داشت که امکان عملی کردن تهدید ها در مواقع ضروری وجود داشته باشد و باید از تهدید های ظاهری جداً پرهیز کرد. برای مثال،‌ مادر وحید برای شلوغ کردن و حرف گوش نکردن او را تهدید کرد که اگر به این کارهایت ادامه دهی به پدرت خواهم گفت.

توجه داشه باشید تهدید نباید به گونه ای باشد که باعث ایجاد اضطراب شدید در کودک شود. برای همین، به هیچ وجه نباید از تهدید هایی همچون: تهدید به تنبیه بدنی، ‌بیرون کردن از منزل و… استفاده کرد.

به این نکته نیز توجه داشته باشیم که هر چند تهدید ممکن است کودک را از ارتکاب کارهای زشت باز دارد،‌ اما معمولا به اصلاح درونی رفتار نمی انجامد. برای همین بقیه روش های ذکر شده، براین روش تقدم دارد.

شرایطی که باید در تنبیه رعایت شود:

  • به مراتب تنبیه توجه داشته باشید. تنبیه باید از مرحله ضعیف آغاز شود و اگر مؤثر نیفتاد، می توان از مرحله بعد استفاده کرد.
  • دلایل تنبیه مورد نظر را برای کودک توضیح دهید.
  • تنبیه باید با توجه به سن کودک اعمال شود. درهرمقطع سنی برخی رفتارهای کودک طبیعی است که والدین باید از کنار آنها گذشته و با به کار گیری روش های درست، آن مرحله را پشت سربگذارند.
    کودکان یک تا سه ساله خوشحال از آزادی تازه به دست آمده،‌می خواهند هر کاری را خودشان انجام دهند،‌ و جان کلام آنها این است که «خودم انجام می دهم». بنابراین باید به آنها اجازه دهیم تا کاری را که می توانند، انجام دهند. درباره این کودکان به جای گفتن «نه»، «نمی توانی»،‌«دست نزن» و… می توان از روش های پیشگیرانه ای همچون پرت کردن حواس ،‌جایگزینی و امکان انتخاب دادن بهره گرفت.
    یکی از ویژگی های کودکان سه تا شش سال، کنجکاوی درباره دنیایی است که در آن زندگی می کنند. مخلوط کردن شکر با نمک، برای کودک چهارساله ای که می خواهد بر دامنه اطلاعاتش بیفزاید هرگز کار عجیبی نیست. نقاشی کردن روی دیوارها برای یک کودک پنج ساله، اقدامی بی نظیر برای تزیین اتاق به شمار می آید. بازکردن اشیا و لوازم برای اطلاع از چگونگی کار آنها، یکی از فعالیت های مورد علاقه کودکان پیش دبستانی است.

 

  • تنبیه را با شرایط سنی کودک تطبیق دهید. باید برای هر سال، یک دقیقه تنبیه در نظر بگیرید، مثلا برای یک کودک دو ساله دو دقیقه تنبیه کافی است.
  • در انتخاب محل تنبیه دقت کنید زیرا محل اخراج کودک باید جایی باشد که کودک احساس کند از چیزی محروم شده. نکته بعدی این است که محل اخراج نباید تاریک و ترسناک باشد، مثلا حمام تاریک برای تنبیه کودک مناسب نیست.
  • اگر کودک شما در مقابل تنبیه مقاومت کرد، مثلا از محل اخراج فرار کرد، به او بگویید که یک دقیقه دیگر به تنبیه‌اش افزوده می شود. البته به یاد داشته باشید دقایق اضافی نباید بیش از سه دقیقه شود زیرا در این صورت اثرش را از دست می دهد.

 

 

 

• 

 

دربارهنهال مهر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *