دسته بندی: تغذیه کودک

غذا دادن به کودک لجباز

قبل از انجام هرکاری در مواجهه با بدغذایی کودک دلبندتان، به این سوال ها جواب دهید؛ آیا همیشه و در تمام ساعت های روز به خوردن بی میل است؟ چه مواد غذایی ای را می پسندد؟ فقط گوشت و سبزیجات نمی خورد یا اهل خوردن بیسکویت و اسنک هم نیست؟

ابتدا سعی کنید ریشه مشکل را پیدا کنید. به نمودار رشد او نگاهی بیندازید؛ اگر رشد خوبی دارد یعنی بی دلیل نگران هستید و به اندازه می خورد.

اگر کودک اشتهایی به خوردن غذا ندارد، برای سیر نگه داشتنش، هر چیزی مثل شیرینی و بیسکویت به او ندهید. بگذارید آرام آرام عادت های غذایی خوب در او شکل بگیرد.

در ادامه، چند توصیه مفید و کاربردی برای برخورد با لجبازی کودکان در غذ خوردن ارائه شده است.

  • ترتیب های غذایی را به او یاد بدهید. از پیش غذاها شروع کنید. اگر نخورد، اشکالی ندارد؛ چند لحظه صبر کنید بعد بشقاب را از جلوی او بردارید. همین کار را در مورد غذای اصلی انجام دهید. اگر باز هم نخورد، دسرش را 2 برابر نکنید تا حداقل سیر شود. اجازه بدهید خوب گرسنه شود. وقتی میلش کشید، به او غذا بدهید. همچنین اگر فقط چند قاشق غذا می خورد و بعد دلش دسر می خواهد، به او سخت نگیرید. اجازه بدهید لذت خوردن در او شکل بگیرد.
  • بین 2 تا 10 سالگی فقط یک چهارم کودکان دوست دارند غذاهای تازه بخورند و ترجیح می دهند همان چیزی که دوست دارند، مرتب بخورند ولی شما باید غذاهای جدید یا آنچه آنها می گویند «نمی خوریم» هم به آنها بدهید. تحقیقات نشان داده اگر کودکی غذایی را چند بار بچشد، احتمال آنکه به مرور به خوردن آن علاقه مند شود، زیاد است. تا 5 بار یک ماده غذایی را به یک شیوه طبخ کنید و عکس العمل فرزندتان را ببینید. اگر نخورد، غذاها را به اشکال و طعم های مختلف درست کنید؛ مثلا اگر فرزندتان از سیب زمینی به شکل پوره بیزار است، آن را به روش دیگری (کبابی، بخارپز یا سرخ شده) طبخ کنید.
  • سعی کنید بشقاب غذا را خلاقانه و آنگونه که دوست دارد، تزیین کنید. مثلا اگر فرزندتان گوجه فرنگی را در سالاد کنار می گذارد، آن را رنده یا پوره کنید و به سس سالاد بیفزایید.
  • در هر گروه غذایی 2 انتخاب به فرزندتان بدهید؛ مثلا بپرسید هویج می خورد یا نخود فرنگی، ترجیح می دهد غذایی با گوشت قرمز بخورد یا گوشت مرغ؟ دوست دارد غذایش کبابی باشد یا سرخ شده؟
  • بنابراین برای اینکه کودک‌ لجبازتان به خوردن غذاهایی که برایش مفید است متقاعد شود، وقت غذا خوردن را به اوقاتی مفرح تبدیل کنید. مثلا  در آماده کردن میز از او کمک بخواهید، دور هم غذا بخورید و سعی کنید جز در موارد استثنایی، به او جداگانه غذا ندهید. حتی می توانید او را در آشپزی دخالت دهید. مثلا هویج ها را بدهید تا بشوید یا تخم مرغ ها را بشکند. کودکان آنچه خودشان پخته اند را، با رغبت بیشتری می خورند.

رازهای تربیت کودک خوش غذا

برنامه کامل غذایی کودکان

ممنوعیت های غذایی تا قبل از یک سالگی

فهرست زیر شامل غذاهایی است که ممکن است در کودکان ایجاد آلرژی یا مشکلات گوارشی کند. البته بدین معنی نیست که تمام این غذاها برای کودکتان مضر است، اما اگر احتمال می‌دهید که بدن کودکتان حساس است یا اگر خود شما به یکی از آنها آلرژی دارید، بهتر است حداقل تا 1 سالگی از دادن آنها به فرزندتان خودداری کنید.

غذاهایی که باید اجتناب شود:

  • تخم مرغ (به خصوص سفیده آن)
  • شیر گاو؛ زیرا شیر گاو حاوی پروتیینی است که بدن کودک نسبت به آن واکنش نشان می‌دهد. البته با جوشاندن شیر گاو این مشکل تا حدودی برطرف می‌شود اما باز هم هضم آن ممکن است برای کودک شما دشوار باشد.
  • کره بادام زمینی
  • صدف – خرچنگ دریایی، میگو
  • گندم
  • شکلات
  • سویا
  • گلوتن موجود در گندم، جو دوسر و جو
  • ماهی (به خصوص تن، سالمون، خال مخالی و ساردین)
  • توت (به خصوص توت فرنگی)، کیوی، خربزه، گیلاس و آلبالو؛ به طور کلی می‌توان گفت که میوه‌هایی که دانه‌دار هستند مانند توت‌ها و کیوی ایجاد حساسیت می‌کنند.
  • دارچین
  • مرکبات (پرتقال، گریپ فروت، لیمو، نارنگی)؛ این میوه ها بسیار اسیدی هستند و می توانند منجر به انواع مشکلات معده برای کودک شوند.
  • روغن کنجد
  • ذرت
  • گوچه فرنگی
  • مخمر
  • عسل: هیچوقت به یک کودک زیر 1 سال عسل ندهید. عسل می‌تواند حاوی بوتولیسم باشد که در کودکان می‌تواند رشد و اسیدهای مرگ آور تولید کند.
  • برای شیرین کردن ماست یا هر ماده دیگری، تا 1 سالگی کودک، از عسل استفاده نکنید.
  • اسفناج؛ زیرا اسفناج حاوی نیترات است و می‌تواند در بدن کودک ایجاد مسمومیت کند. بنابراین مادران باید دقت داشته باشند که در تهیه سوپ یا پوره از این سبزی استفاده نکنند.

* شاید شما غذاهایی مانند ماهی، گوجه فرنگی و گندم را به کودک 7 یا 8 ماهه‌تان داده باشید اما توجه کنید که شما باید از قانون 4 روزه پیروی کنید(یعنی تا 4 روز غذای جدید به کودک ندهید) تا عکس‌العمل بدن کودکتان را به آن غذا ببینید.

* تغذیه کودکی که تازه شروع به خوردن غذا کرده باید کاملاً بی‌مزه و بدون شکر و نمک باشد؛ در غیر این صورت کودک در آینده مبتلا به پرفشاری خون و دیابت خواهد شد.

Cute little baby and food

برنامه غذایی نوزاد در شروع غذای کمکی

برای شروع غذای کمکی، لازم است نوزاد رغبت کافی برای خوردن نشان دهد. هرگز به زور این کار را انجام ندهید. 

در ادامه جدول برنامه غذایی کودک 6 ماهه را که به صورت هفتگی تهیه شده است، مشاهده می کنید.

نکته بسیار مهم آن است که متخصص اطفال برای برخی نوزادان همانند مبتلایان به ریفلاکس معده شروع سریع تر تغذیه تکمیلی حتی در 5 ماهگی را تجویز می کند.

جدول برنامه غذایی برای نوزاد 6 ماهه، هفته اول ماه 7

  صبح ظهر عصر شب
روز 1 …… 1 قاشق مربا خوری فرنی …… ……
روز 2 …… 1 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی ……
روز 3 …… 1 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی
روز 4 1 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی
روز 5 1 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی 1 قاشق مربا خوری فرنی
روز 6 2 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی
روز 7 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مربا خوری فرنی

جدول برنامه غذایی برای نوزاد 6 ماهه، هفته دوم ماه 7

  صبح ظهر عصر شب
روز 1 3 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مربا خوری فرنی
روز 2 3 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

3 قاشق مربا خوری فرنی
روز 3 3 قاشق مربا خوری فرنی 2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

روز 4 2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

2 قاشق مربا خوری فرنی

1 قاشق مرباخوری حریره بادام

روز 5 3 قاشق مرباخوری حریره بادام 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مرباخوری حریره بادام 3 قاشق مربا خوری فرنی
روز 6 3 قاشق مرباخوری حریره بادام 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مرباخوری حریره بادام 3 قاشق مربا خوری فرنی
روز 7 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مرباخوری حریره بادام 3 قاشق مربا خوری فرنی 3 قاشق مربا خوری فرنی

جدول برنامه غذایی برای نوزاد 6 ماهه، هفته سوم ماه 7

  صبح ظهر عصر شب
روز1 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 1 قاشق مربا خوری سوپ

2 قاشق مربا خوری فرنی

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام
روز 2 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 1 قاشق مربا خوری سوپ

2 قاشق مربا خوری حریره

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 1 قاشق مربا خوری سوپ

2 قاشق مربا خوری حریره

روز 3 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 2 قاشق مربا خوری سوپ

1 قاشق مربا خوری فرنی

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 1 قاشق مربا خوری سوپ

2 قاشق مربا خوری حریره

روز 4 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 قاشق مربا خوری سوپ

 

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 قاشق مربا خوری سوپ

 

روز 5 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 تا 4 قاشق مربا خوری سوپ

 

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 تا 4 قاشق مربا خوری سوپ

 

روز 6 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 تا 4 قاشق مربا خوری سوپ

 

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 تا 4 قاشق مربا خوری سوپ

 

روز 7 3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 تا 5 قاشق مربا خوری سوپ

 

3 قاشق مربا خوری فرنی یا حریره بادام 3 تا 5 قاشق مربا خوری سوپ

 

محتویات سوپ در این هفته:

  • گوشت بدون چربی یک تکه خورشتی
  • برنج 1 قاشق مربا خوری
  • سیب زمینی

تمامی مواد را به طور کامل با یکدیگر پخته و سپس آن را کاملا له کنید تا مواد به صورت یکدست شود.

 جدول برنامه غذایی برای نوزاد 6 ماهه، هفته چهارم ماه 7

  صبح ظهر عصر شب
روز 1 3 تا 4 قاشق مربا خوری فرنی 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق سیب پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ
روز 2 3 تا 4 قاشق مربا خوری حریره بادام 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق موز پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ
روز 3 3 تا 4 قاشق مربا خوری فرنی 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق سیب پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ
روز 4 3 تا 4 قاشق مربا خوری حریره بادام 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق سیب پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ
روز 5 3 تا 4 قاشق مربا خوری فرنی 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق موز پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ
روز 6 3 تا 4 قاشق مربا خوری حریره بادام 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق سیب پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ
روز 7 3 تا 4 قاشق مربا خوری فرنی 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ 3 قاشق مربا خوری فرنی همراه با یک قاشق سیب پخته رنده شده 4 تا 6 قاشق مربا خوری سوپ

محتویات سوپ در این هفته:

  • گوشت بدون چربی یک تکه خورشتی
  • برنج 1 قاشق مربا خوری
  • سیب زمینی
  • هویج

تمامی مواد را به طور کامل با یکدیگر پخته و سپس آن را کاملا له کنید تا مواد به صورت یکدست شود.

برنامه کامل غذایی کودکان

گرچه ممکن است شیرمادر به تنهایی برای تغذیه شیرخوار پس از شش ماهگی هم کافی باشد ولی علم تغذیه می‌گوید از پایان شش ماهگی اکثر شیرخواران علاوه بر شیر مادر، نیازمند دریافت مقداری انرژی اضافی و برخی مواد غذایی و ریزمغذی‌ها هستند.

حتی بعد از اضافه کردن غذای کمکی به برنامه غذایی کودک، متخصصان بهداشتی توصیه می‌کنند که شیردهی تا 24 ماهگی ادامه داشته باشد. پس از آن و مطابق جدول رشد سنی، باید کم کم این منبع غذایی کودک حذف شده و غذای سفره خانواده جایگزین آن شود.

زمان معرفی غذاهای جامد به نوزاد بستگی به میزان رشد کودک دارد. اما به هیچ عنوان انجام این کار قبل از چهار ماهگی توصیه نمی‌شود. علائمی‌که کودک ممکن است برای آغاز خوردن غذاهای جامد داشته باشد شامل نشستن با کمترین پشتیبانی، نشان دادن کنترل خوب سر یا دست دراز کردن به سمت بشقاب غذای سایر اعضای خانواده است. اما مهم‌تر از آن این است اگر زودتر از رسیدن سن نوزاد به هر مرحله از جدول برنامه غذایی کودک که در زیر به آن اشاره خواهیم کرد، قصد شروع غذاهای کمکی به او را دارید حتما با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.

سن نوزاد مقدار وعده‌های شیر و غذا نوع غذا مواد لازم
تولد تا ماه ششم شیر مادر بر حسب تمایل کودک شیر مادر + 25 قطره مولتی ویتامین یا آ +د _
ماه هفتم شیر مادر + یک وعده غذا(به تدریج به 3 وعده برسانید) 15 قطره آهن + آب جوشیده سرد + سوپ یا آش له شده + فرنی یا حریره بادام سوپ یا آش:(برنج، کره یا روغن، ماکارونی یا رشته فرنگی، گوشت مرغ یا گوشت قرمز، انواع سبزیجات مانند جعفری، گشنیز، هویج و سیب زمینی)فرنی: (شکر، آرد برنج، شیر جوشیده، پودر بادام)
ماه هشتم شیر مادر + 4 وعده غذا سوپ یا آش + انواع پوره (پوره کدو، پوره هویج، پوره سیب زمینی)، ماست، نان، زرده تخم مرغ، آب میوه طبیعی انواع پوره (برنج، روغن یا کره، سیب زمینی، هویج، کدو، شیر جوشیده)سوپ یا آش: (عدس و ماش به سوپ کودک اضافه شود)
ماه نهم و دهم شیر مادر + 4 تا 5 وعده غذا خرما، میوه رنده شده، حبوبات، بیسکوییت ساده، کته نرم با گوشت کته با گوشت: (کته نرم به همراه گوشت مرغ یا مقداری گوشت قرمز خورشتی یا چرخ کرده)میوه: (سیب یا گلابی یا موز رنده شده)
ماه یازدهم تا بیست و چهارم 5 وعده غذا + شیر مادر غذای خانواده، شیر جوشیده، پنیر پاستوریزه، بستنی پاستوریزه، تخم مرغ آبپز، انواع میوه، انواع ماهی تخم مرغ آبپز یا تخم بلدرچین، انواع ماهی ترجیحا به صورت کبابی 
24 ماهگی تا 60 ماهگی (2 تا 6 سال) 5 تا 7 وعده غذای اصلی + میان وعده گوشت و حبوبات و مواد پروتئینینان 

غلات 

میوه‌ها و سبزیجات

انواع شیر، ماست، دوغ، بستنیانواع نان (سنگک، تافتون، بربری، لواش)

حبوبات (نخود، لوبیا، عدس و…)

غلات آماده (برشتوک، گندمک، پفیلا خانگی)

انواع میوه‌ها و آب میوه‌های طبیعی

انواع و اقسام مختلف سبزیجات و صیفی جات

همانطور که در جدول برنامه غذایی کودک ملاحظه کردید غذای کمکی از هفت ماهگی از یک بار در روز شروع می‌شود. سپس کم‌کم به دو بار و در اواخر ماه هفتم و اوایل ماه هشتم به سه بار در روز می‌رسد. در این شرایط برخی از مادران احساس می‌کنند که کودکشان سیر نمی‌شود. در این صورت این مادران می‌توانند یک یا دو میان ‌وعده هم به برنامه غذای کودک خود اضافه کنند. البته هرگز نباید فراموش کرد که شیر غذای اصلی شیرخوار در سال اول زندگی او است. بنابراین نباید غذاهای کمکی را جایگزین آن نمود.

 

برگرفته از: https://sepidgostar.com

میزان شیردهی به نوزادان

تعداد دفعات شیر خوردن در میان نوزادان بسیار متفاوت است. برخی از آنها دوست دارند حتی بدون گرسنگی و مداوم شیر بخورند، درحالی‌که دیگر نوزادان فقط زمانی شیر می‌خورند که گرسنه شده‌اند.
وقتی یک نوزاد سالم خودش از سینه مادر جدا می شود و تمایل به ادامه شیر خوردن ندارد، اعلام واقعی پایان تغذیه در یک نوبت است و می توان به شیر دهی خاتمه داد.
کودک در یک ماهگی دفعات شیر خوردن خود را تنظیم می‌کند. اغلب کودکان در ماه‌های اول تولد ۶ تا ۹ نوبت در ۲۴ ساعت شیر می‌خورند.
اگر مادر شیر کافی داشته باشد و شیرخوار هم به میزان نیاز شیر بخورد، ممکن است تا ۴ ساعت بعد هم گرسنه نشود زیرا شیر بین ۱ تا ۴ ساعت یا بیشتر در معده کودک باقی می‌ماند تا تخلیه شود. البته بعضی از کودکان نیاز دارند که هر ۲ تا ۳ ساعت شیر بخورند.
اغلب شیرخواران نیمه‌های شب بیدار می شوند و شیر می‌خورند ولی در سنین ۴ تا ۸ ماهگی، به طور معمول شب برای شیر خوردن بیدار نمی شوند.
در صورتی که نگران سیری و گرسنگی نوزادتان هستید و نشانه های آن را نمی دانید، لازم است اطلاعاتی را درمورد علائم سیر شدن نوزاد کسب کنید.

اگر نوزاد شما علائم زیر را نشان می‌دهد، به این معنی است که به میزان کافی شیر دریافت می‌کند:

  • برای غذا از خواب بیدار می شود و با قوت شیر می خورد
  • بعد از غذا، به اندازه کافی بیدار می ماند و به قدر کافی می خوابد
  • در زمان بیداری هشیار است
  • به طور مرتب وزن اضافه می‌کند. بعد از 2 هفته به وزن تولد باز می گردد و در 3 ماه اول هر هفته به طور متوسط ​​150 گرم یا بیشتر افزایش وزن دارد.
  • در طول روز ۴ تا ۶ بار پوشک خود را کثیف می‌کند
  • شکم او مرتب کار می‌کند
  • مدفوع زرد نرم داردد
  • پس از شیر خوردن خوشحال است

اگر نوزاد دارای علائم زیر است یعنی به مقدار کافی شیر نمی‌خورد:

  • اغلب اوقات گرسنه است
  • به اندازه مناسب وزنش اضافه نمی‌شود
  • پوشک او دیرتر و یا کمتر خیس می‌شود
  • دستگاه گوارش نوزاد مرتب کار نمی‌کند
  • خواب آشفته دارد
  • نا آرام است و زیاد گریه می‌کند
  • پس از شیر خوردن خوشحال به نظر نمی‌رسد

رازهای تربیت کودک خوش غذا

بد غذایی در کودکان برای مادرانشان نگران کننده است به خصوص در مواردی که وزن کودک هم کم باشد. با رعایت نکات زیر می توانید کودکی خوش اشتها داشته باشید.

تدارک یک صبحانه مفصل، خوشمزه و متنوع برای کودک

یکی از مواردی که باعث کم اشتهایی کودک می‌شود، یکنواختی در مصرف وعده‌های غذایی است. به همین دلیل به والدین و بخصوص مادران توصیه می‌شود تا نوع، ترکیب و رنگ‌بندی صبحانه کودک خود را هر روز با روز قبل متفاوت نمایند.

کودک، 30 دقیقه قبل از وعده غذایی آب بنوشد

در مورد کودکانی که کم اشتها و یا بدغذا هستند توصیه می‌شود برای افزایش ترشحات گوارشی و بالا رفتن حس گرسنگی حدود نیم ساعت قبل از هر وعده غذایی به آنها یک لیوان آب داده شود تا بنوشند.

کودک هر دو ساعت یکبار ماده غذایی مصرف نماید

در مورد کودکانی که بسیار لاغر هستند و به علاوه بد اشتها نیز می‌باشند، توصیه می‌شود که والدین حتما هر دو ساعت یکبار یک ماده غذایی (که کودک دوست دارد) به او بدهند تا مواد مغذی مورد نیاز بدن او تامین شود و به تدریج وضعیت و تمایل اشتهایی او اصلاح گردد.

میان وعده‌های کودک مختصر نباشند

در مورد کودکان کم اشتها باید توجه شود که مصرف میان وعده‌های طی روز باید کمی بیشتر باشند. برای مثال به جای دادن بیسکویت، چیپس یا کلوچه به عنوان یک میان وعده به این کودکان، بهتر است ساندویچ نان و پنیر یا غلات صبحانه‌ای با شیر داده شود. سعي كنيد ميان وعده ها را 1/5 تا 2 ساعت قبل از وعده اصلي غذا بدهيد.

تهیه غذاهای خوشمزه برای کودک

طعم و مزه غذا نقش موثری در خوش اشتهایی کودک دارد. بنابراین مادران نقش موثری در تهیه غذاهای خوشمزه برای کودکان خود دارند و توصیه می‌شود که در طول روز زمان بیشتری را در جهت تهیه غذاهای اشتها‌آور برای کودکان خود اختصاص دهند.

ماست غذای اشتهاآور برای کودک کم‌ اشتها

توصیه می‌شود که مصرف انواع ماست‌ها در رژیم غذایی کودک موجود باشد و حتما در وعده‌ها و میان وعده‌های غذایی ماست‌های متنوع را مصرف نماید.

عدم تشویق کودک به مصرف غذاهای چرب و شور

مصرف غذاهای چرب و شور مانند سیب‌زمینی سرخ‌کرده یا انواع چیپس‌ها می‌توانند باعث سیری کاذب در کودک شوند و همین مساله منجر به بد غذایی و کم اشتهایی کودک می‌شود. به همین دلیل به والدین توصیه می‌شود که در مقادیر بسیار کم به کودک خود از غذاهای شور یا سرخ‌کردنی بدهند.

اهمیت مصرف روی در افزایش اشتهای کودک

در مورد کودکان کم اشتهایی که بسیار لاغر هستند و رشد قدی خوبی نیز ندارند، علت می‌تواند کمبود عنصر روی باشد. در این موارد مصرف روزانه مکمل روی به صورت ZINC PLUS مخصوص کودکان، البته زیر نظر متخصص کودکان توصیه می‌گردد.

توجه به مصرف دسرهای خوشمزه برای کودکان

بسیاری از کودکان مصرف دسرها را به مصرف غذا ترجیح می‌دهند. در این مورد توصیه می‌شود که به جای دادن دسرهای بسیار شیرین مانند کیک و بستنی به کودک، دسرهای بر پایه انواع میوه‌ها که خوشمزه باشند به او داده شود تا ترغیب به مصرف این نوع دسرها شود.

از غذاهای مناسب هر سن استفاده شود

در پایان ششمین ماه زندگی نوزادان یعنی نیمه دوم سال اول زندگی، باید به صورت سیستماتیک و برنامه ریزی شده تغییراتی در نوع و قوام غذای روزانه کودکان به عمل آورده شود یعنی نه تنها به طور تدریجی به تنوع مواد غذایی دریافتی کودک اقدام شود، بلکه قوام آنها نیز از حالت مایعات صرف به سوی غذاهای سفت تر تغییر یابد. در آغاز با دادن فرنی رقیق یا حریره بادام به صورت تدریجی اولین قدم در تغییر یکنواختی و قوام غذاها برداشته می شود. حال اگر در سال دوم زندگی نیز به جای تغذیه بچه با غذاهای مناسب این سن و سال فقط حریره بادام، فرنی و سوپ داده شود، به طور حتم مورد استقبال و علاقه کودک قرار نخواهد گرفت.

کودک را مجبور به خوردن نکنید‌‌‌

به خاطر داشته باشید اگر اجباری در کار باشد، کودک به جای تمایل پیدا کردن به خوردن غذاها، مقاومت می‌کند. شما وظیفه خود را انجام دهید و شرایط خوردن یک وعده غذایی کامل را برای کودک فراهم کنید. پس از گذشت مدتی آرام آرام به سمت غذا می‌رود.

  • اگر کودک علاقه کافی برای خوردن بعضی از انواع غذاها را ندارد مادر باید آن غذا را به روش های مختلف درست کند تا همان ماده غذایی با مزه و طعم جدید مورد استفاده کودک قرار گیرد و اگر باز هم از خوردن امتناع کرد می توان از جانشین های آن ماده غذایی استفاده نمود.
  • والدین باید پس از تمام شدن غذا، بشقاب کودک را نیز با سایر بشقاب ها بردارند. بدین ترتیب هم کودک  یاد می گیرد که زمان صرف غذا نامحدود نیست و هم باعث می شود در وعده غذایی بعد، به اندازه کافی گرسنه باشد و غذا بخورد.

همراه کودک آشپزی کنید

یکی از بهترین و هیجان انگیزترین راه‌های ترغیب کردن کودک به خوردن انواع غذاها این است که در صورت امکان او را نیز وارد فرآیند آشپزی کنید. هر از گاهی در طول هفته کودک را صدا زده و از او بخواهید که به عنوان یار کمکی شما را در آشپزی کمک  کند. بدین ترتیب کودک علاقه زیادی به خوردن غذا و به خصوص غذایی که خود در تهیه کردن آن نقش دارد ایفا می‌کند.

فضاي رواني مثبت يا منفي كه خانواده در زمان غذاخوردن ايجاد مي كنند مي تواند ناشي از شرايط رواني و يا نحوه تغذيه و برخورد افراد خانواده با يكديگر باشد.

توجه به محیط و شرایط روحی کودک

  • محيط غذا خوردن کودک بايد آرام باشد. كودك در زمان غذا خوردن بايد مشتاق غذاخوردن باشد، بدون عجله به او غذا داده شود، با زور و تهديد يا رشوه وادار به غذاخوردن نشود. اگر به هر علتي از خوردن يك وعده غذا خودداري كرد بايد بدون هيچگونه نگراني و اضطراب آن نوبت تغذيه را به تاخير انداخت يا حتي از آن صرف نظر نمود. مطمئنا در وعده هاي ديگر جبران خواهد كرد.
  • به امتناع كودك از خوردن غذا در بعضي از شرايط بايد توجه نمود. گاهي بيماري كودك، شرايط خاص روحي كودك، شب نخوابيدن، نداشتن فعاليت زياد، گوشه گيري كودك و گاهي اوقات وسواس بيش از اندازه مادر در مورد اينكه موقع غذا خوردن بايد همه چيز تميز بماند و لباس كودك كثيف نشود و امثال آن ممكن است بر علاقه و اشتهاي او به غذا و يا امتناع از غذا خوردن تاثير گذار باشد.
  • ساعات برنامه غذايي را خيلي عوض نكنيد. مراقب باشيد كه زمان غذا خوردن، كودك خيلي گرسنه يا خيلي خسته نباشد.

حرف آخر اینکه…

محيط هاي متشنج و عصبي خانواده آثار زيان بخشي بر روح و روان كودك مي گذارد كه بدون شك در عادات و رفتار تغذيه اي آنان نيز اثر منفي خواهد گذاشت. در واقع سفره جای بحث کردن بزرگترها با هم، اَمر و نهی به فرزند، گلایه از کارهای اشتباه فرزند به دیگران نیست بلکه جای شادی، خندیدن، تعریف از غذا، تشکر از خدای مهربان و آشپز آن غذا است. به این ترتیب کودک عاشق غذا و غذا خوردن شده و از آن خاطره خوشی خواهد داشت.

 

 

نحوه صحیح شیر دادن به نوزاد

در مزایا و فواید شیر مادر برای بچه، جای هیچ شک و تردیدی نیست، چرا که شیر مادر کامل‌ترین غذا برای نوزاد بوده و دارای مقادیر مناسبی پروتئین، انرژی، املاح و آب بوده و نیاز کودک برای رشد و تکامل را فراهم می‌آورد.

فواید شیر مادر از نظر اسلام

در اسلام نیز شیر مادر بسیار ارزشمند در نظر گرفته شده است. مدت شیردهی در اسلام هم دو سال توصیه شده که والدین می‌توانند با توافق و میل خود کودک را از شیر بگیرند.
پیامبر خدا فرمودند که: «برای کودک بهتر از شیر مادر چیزی وجود ندارد.»
حضرت علی (ع) نیز فرموده‌اند که: «هیچ شیری با برکت تر از شیر مادر برای کودک نیست.»

مدت زمان شیردهی در قرآن

شیردهی مادر به نوزاد آنقدر مهم است که خداوند مهربان در قرآن به صورت مستقیم بارها به آن اشاره فرموده است. آیه ۲۳۳ سوره بقره کتاب مقدس قرآن، شاید معروف‌ترین آیه‌ای است که مستقیماً به شیر دادن اشاره شده است:

و مادرها باید ۲ سال کامل به نوزاد خود شیر دهند، البته شیر دادن به نوزاد، به صورت کامل به عهده صاحب فرزند (پدر) است، و تغذیه و پوشاک مادر را باید به اندازه کافی و مناسب متقبل شود.
وظیفه هر کس به اندازه توان اوست، مادر نباید در نگهداری از فرزند آزار و سختی زیاد بیند، و پدر هم نباید بیش از اندازه معمول ضرر بیند.
اگر بچه یا نوزاد پدر نداشت، وارث کودک باید به اندازه متعارف اقدام کند.
اگر والدین فرزند (مادر و پدر) با رضایت و صلاحدید همدیگر خواستند نوزادشان را از شیر بگیرند، جایز است. (گناهی ندارد)
اگر خواستید برای نوزادتان دایه استخدام کنید، باز هم جایز است، به شرط آنکه به دایه حقوق مناسب داده شود.
و به خداوند توجه کنید و این را بدانید که پروردگار  رفتاری که می‌کنید را مشاهده می‌کند.

حالت های شیر دادن به نوزاد

هر مادری بر اساس موقعیت خود بهترین حالت شیر دادن به نوزاد را برای خود انتخاب می‌کند. در این قسمت حالت‌های مختلف شیردهی به نوزاد را بررسی می‌کنیم:

  • حالت خوابیده: این روش مناسب ترین پوزیشن برای بعد از زایمان است. خصوصاً پس از سزارین که خم شدن به سمت جلو برای مادر دشوار است. در این روش مادر باید به پهلو دراز بکشد و برای راحتی بیشتر یک بالش را پشت کمر و بین زانوهایش قرار دهد. نوزاد باید رو به مادر قرار گیرد، یک بالش کوچک را در زیر سر او قرار دهید تا دهان او در نزدیک نوک سینه مادر قرار گیرد. در این روش سر و بدن نوزاد باید در امتداد یک خط مستقیم قرار داشته و صورت نوزاد روبه‌روی سینه مادر باشد. شیردهی به پهلو از راحت ترین و مناسب ترین روش ها برای تغذیه ی نوزاد در هنگام شب است به شرطی که مراقب باشید تا خوابتان نبرد.

  • حالت زیر بازو: مادر در این حالت در وضعیت نشسته قرار داشته و با دستش سر نوزاد را نگه داشته، و با همان دست بدن و پای او را در زیر بغل و بازوی خود قرار دهد و از یک بالش در زیر دستش استفاده کند.

  • حالت بغل گرقتن: این روش، متداول‌ترین و بهترین روش شیردهی به شیرخوار می‌باشد. بر روی یک صندلی راحت که دارای دسته است و یا بر روی تخت در حالی که چند بالش در زیر دستان خود قرار داده اید، بنشینید. پاهای خود را بر روی یک میز کوچک قرار دهید تا بتوانید بهتر نوزاد را حمایت کنید. با استفاده از یک دست، سر و نیمه بالایی بدن نوزاد را حمایت کنید و با کمک دست دیگر پاها و نیمه پایینی بدن نوزاد را نگه دارید. مراقب دست نوزاد باشید تا بین او و بدن شما تحت فشار قرار نگیرد. برای جلوگیری از بروز رفلاکس زاویه ملایمی به سمت بالا ایجاد کنید.

نکات شیردهی به نوزاد

  • بهتر است از نیم ساعت پس از تولد نوزاد، شیردهی شروع شود.
  • شیردهی هر 2-3 ساعت یکبار باید تکرار شود. در روزهای اول ممکن است شیر مادر کم باشد که جای نگرانی نیست. با تکرار مکیدن پستان توسط نوزاد، جریان شیر افزایش می یابد.
  • اولین شیری که بعد از زایمان ترشح می شود، آغوز یا کلستروم نام دارد. آغوز شامل پروتئین ها، ویتامین ها، مواد معدنی، آنزیم ها و دیگر فاکتور های مهم رشد است و در واقع اولین و بهترین واکسن علیه بیماری‌های عفونی محسوب می شود. بنابراین توانایی این را دارد که در نخستین روزهای تولد نوزاد، او را به نوعی واکسینه کند. به هیچ‌وجه کُلستروم (آغوز) را نباید دور ریخت؛ زیرا علاوه بر مواد مورد نیازی که دارد، باعث دفع مدفوع اولیه نوزاد می‌گردد.
  • به هیچ‌وجه نباید به نوزاد غذاهایی مانند آب قند، شیر گاو و غیره دارد.
  • باید اجازه داد تا شیرخوار آن قدر بمکد تا خودش سینه را رها کند. سپس پستان دیگر را به او عرضه کنید و اگر میل نداشت می‌توان در وعده بعدی شیردهی را از پستانی که تخلیه نشده آغاز کنید.
  • قبل از شیردهی بهتر است سینه با آب ولرم شسته شود و یا با پنبه مرطوب تمیز شود.
  • بعد از خاتمه شیردهی و پوشاندن سینه‌ها، یک قطره شیر را باید در نوک پستان‌ها گذاشت تا در معرض هوا خشک گردد و بدین ترتیب از آسیب دیدن نوک پستان جلوگیری کرد.
  • مادر باید با نوک پستان، گونه‌ی شیرخوار را لمس کرده و منتظر بماند تا شیرخوار دهانش را باز کند. سپس لب پایین شیرخوار را بر روی هاله‌ی زیرین سینه قرار داده، سریعاً شیرخوار را به خود نزدیک کرده و نوک پستان و هاله آن را در دهان شیرخوار قرار دهد.
  • برای شیردهی چهار انگشت زیر سینه قرار میگیرد و با انگشت شست روی سینه فشار وارد میکنیم و هر بار انگشت را جابه جا میکنیم.
  • نوزاد باید نوک و هاله دور نوک سینه را به طور کامل به دهان بگیرد، این کار باعث می شود شیر بیشتری بخورد. هر بار از یک سینه به نوزاد شیر دهید و از سینه ای که شیر بیشتری دارد استفاده کنید.
  • وضعیت روحی مادر و نوزاد در زمان شیردهی بسیار اهمیت دارد. مادر در زمان شیر دادن باید استرس و اضطراب نداشته باشد و در شرایط راحتی باشد و بهتر است در آن زمان نوزاد را نوازش کرده و با او با محبت صحبت کند.